Warzywa pnące – to nie tylko fasola!

Pnącza w ogrodzie kojarzone są zwykle z różnymi gatunkami ozdobnymi, zaś w obrębie warzyw – głównie z fasolą tyczną. Ale są też inne rośliny warzywne, które warto uprawiać przy podporach jako pnącza.

Wysokie rośliny pomidora też rosną przy podporach, ale trzeba je podwiązywać, bo nie mają zdolności utrzymania się przy paliku bądź sznurku.

Nieliczne gatunki warzyw, mogą piąć się przy podporach, dzięki swojej budowie morfologicznej. Fasola i groch mają wąsy czepne, dzięki którym roślina owija się wokół podpory. Wąsy czepne są przekształconymi liśćmi, które mają zdolność do specjalnych ruchów wzrostowych w kierunku różnego rodzaju podpór dla pnącej się całej rośliny. Ta cecha roślin określana jako tigmotropizm/haptotropizm pozwala roślinom na ruch przestrzenny nie tylko wąsów, ale również młodych łodyg, które zaczynają owijać wokół palika lub opierać się np. o ścianę. Wystarczy silniejszy powiew wiatru i wąs fasoli „złapie” podporę oddaloną nawet o kilkadziesiąt centymetrów.

Warzywa pnące – rola w ogrodzie

Warzywa pnące, podobnie jak i pnącza ozdobne, można tak umiejętnie „wpleść” w ogrodzie, że dadzą nam wiele korzyści, czyli nawet 3 w 1:

Rola dekoracyjna

Fasola lub inne pnącza (dynie, tykwy, kiwano) silnie rosnące, dadzą wspaniały efekt wizualny, a od rodzaju podpory zależy kształt zielonej bryły (wigwam, rodzaj żywopłotu czy zielona ściana, liściowe zadaszenie przy tarasie lub altanie).

Cień

Warzywa pnące tworząc dużo liści, dając cień ogrodzie w upalne dni. W otoczeniu jest nieco chłodniej i jest większa ilość tlenu.

Uzyskanie plonów

W zależności od gatunku będą to sukcesywnie obrywane strąki fasoli szparagowej, suche nasiona fasoli, ogórki, dojrzewające melony bądź owoce kiwano.

Gatunki warzyw pnących

  • Fasola tyczna wielokwiatowa

Często rośnie do 4 m wysokości. Potrzebuje zatem wysokich i mocnych podpór, ponieważ tworzy liczne pędy i dużo zielonej masy. Bardzo chętnie uprawiana w ogrodach.

  • Fasola tyczna szparagowa

Uprawiana jest w odmianach, o kolorowych strąkach, zbieranych do przymrozków. Niektóre odmiany dają też kolorowe kwiaty.

  • Fasolnik

Od kilku lat z powodzeniem uprawiany w ogrodach. Początkowo pod osłonami, a w ciepłe lata – w gruncie przy podporach.

  • Groch na zielono

Cukrowy i łuskowy, jest najbardziej znany i lubiany, zwłaszcza przez dzieci. Groch musi mieć podpory, żeby się doczekać dobrego plonu strąków, jednak nie muszą być one tak wysokie i mocne jak u fasoli. Zwykle wystarczają rozgałęzione patyki (tzw. chrust) do wysokości 1–1,2 m, jedynie późna odmiana grochu Telefon musi mieć podpory wyższe (2 m).

  • Warzywa dyniowate

Dynie o pokroju płożącym, ogórki, melony, kawony, można prowadzić przy podporach. W przypadku tych gatunków można wykorzystywać siatki metalowe, pergole, sznurki podwiązane do wysoko rozciągniętych drutów, mocne tyczki. Dla dyniowatych tworzących duże, ciężkie owoce należy przewidzieć dodatkowe podwiązywanie rosnących i dojrzewających owoców, żeby się nie oberwały. Podwiązuje się specjalne siatki, lekkie koszyczki, w których umieszcza się owoce. Nie dotyczy to ogórków.

Wszystkie warzywa dyniowate uprawiane pionowo powinny rosnąć w zacisznym miejscu (nie lubią wiatru), nie mogą być też sadzone zbyt gęsto – wówczas rośliny mają lepszą kondycję i lepiej plonują.

Egzotyczne pnącza warzywne

Coraz częściej je uprawiamy, gdyż łatwiej dostępne są ich nasiona. Do nich należy m. in. kiwano (zwane afrykańskim ogórkiem), ogórek meksykański (kolczasty), przepękla ogórkowata. Ich uprawa w naszym klimacie jest możliwa tylko z rozsady i muszą być prowadzone przy mocnych podporach, gdyż dają dużo masy zielonej.

Jeśli zdecydujemy się na uprawę pnących warzyw pochodzących z cieplejszego klimatu, najpierw zapoznajmy się dokładnie z ich wymaganiami. Zastanówmy się, czy jesteśmy w stanie zapewnić im optymalne warunki wzrostu, w przeciwnym wypadku możemy nie uzyskać spodziewanych wyników uprawy.

 

 

 

 

 

Źródło: „Mój Ogródek”

Fot. Shutterstock.com