Upał i susza – ratujmy warzywa!

Gorące lato to trudny okres dla warzyw. Jak pomóc roślinom przetrwać ten czas?

Nie wszystkie gatunki warzyw są odporne na suszę i tak wysoką temperaturę, dochodzącą w słońcu nawet do 45°C. Takie warunki, jeśli się przedłużają, bardzo źle wpływają na stan warzyw. Upały i okresowe braki wody mogą zniweczyć nasz kilkumiesięczny trud włożony w produkcję własnych warzyw, ponadto słabnie nadzieja na uzyskanie udanych plonów. To czasem zniechęca do podejmowania uprawy w przyszłym roku. Ale nie załamujmy się, coś przecież trzeba robić, by zmniejszyć niekorzystny wpływ pogody dla roślin, starać się je chronić przed utratą wody i upałem.

Korzystne zabiegi

1. Zastosowanie ściółek

Po podlaniu grządek rozłóżmy ściółkę organiczną. Można najpierw rozłożyć włókninę, na niej ułożyć grubszą (5–8 cm) warstwę materiału organicznego np. suchej skoszonej trawy. Pozostawienie samej włókniny spowoduje nadmierne nagrzewanie się gleby w czasie słonecznych dni. To wpływa niekorzystnie na system korzeniowy i na mikroorganizmy glebowe. Ściółkowanie zapobiegnie nadmiernemu nagrzewaniu się ziemi oraz parowaniu, tym samym woda dla roślin będzie dłużej dostępna.

2. Wzruszanie gleby

W miejscach, gdzie gleba nie jest okryta ściółką, gdyż nie jest możliwe wyściółkowanie całej powierzchni (np. międzyrzędzia, niektóre przejścia między grządkami), wskazane jest systematyczne płytkie motyczenie (wzruszanie). Jest to ważne zwłaszcza po deszczu lub intensywniejszym nawadnianiu. Wzruszanie powoduje przerywanie drobnych kanalików, którymi woda szybciej paruje. Lekko przydeptane przejścia też warto od czasu do czasu poruszyć, ograniczymy w ten sposób przynajmniej częściowo straty wody.

3. Dostarczanie wody

Podlewajmy warzywa zgodnie z ogólnie przyjętymi zaleceniami np. nie w słoneczne południe, nie mocząc liści, gospodarujmy wodą ekonomicznie i rozsądnie, w przeciwnym razie można tylko roślinom zaszkodzić. Mokre liście narażone na silne słońce mogą ulec poparzeniu. Krople wody działają w tym przypadku jak soczewka.

4. Cieniowanie roślin

Warzywa warto chociaż okresowo cieniować. Na przegrzanie słoneczne narażone są szczególnie warzywa tzw. owocowe, których delikatne i miękkie owoce latem dorastają i dojrzewają. Szczególnie wrażliwe są owoce młode z delikatniejszą skórką, której komórki szybko tracą wodę i niemal zaczynają się „gotować” (owoce pomidorów, papryki, ogórki gruntowe, młode owoce cukinii, kabaczków, dyń). Ale i już wyrośnięte owoce też ulegają uszkodzeniom.

U pomidorów następują zaburzenia w wytwarzaniu likopenu. Przy niewielkiej powierzchni (np. w skrzyniach) można łatwo założyć cieniówkę (cienką białą agrowłókninę), wspartą i umocowaną na kilku lub kilkunastu mocnych kołkach bądź kijkach. Można wykorzystać też przenośne szerokie parasole plażowe, cieniówki z płótna żaglowego, a nawet nieużywaną już firankę. Materiały te spowodują złagodzenie promieniowania słonecznego i nie nastąpi bezpośrednie nagrzewanie się roślin.

Warzywa pod osłonami cieniujemy, spryskując dach i boki płynem cieniującym lub mlekiem wapiennym lub naciągamy białą agrowłókninę.

5. Podsypywanie

Silne nagrzanie gleby wokół korzeni marchwi lub pietruszki może spowodować fioletowienie nie tylko skórki korzenia przy główce, ale i komórek korzenia, niekiedy na przekroju widoczne są nawet na wpół martwe obszary (tkanka zapadnięta, gdzie już komórki zaczęły zamierać). Można lekko obsypać rośliny, by zmniejszyć ten niekorzystny wpływ.

6. Hydrożele

Sugeruje się stosowanie różnych hydrożeli zatrzymujących wodę w glebie. Działają do 5 lat od zastosowania, są bezpieczne dla środowiska i ulegają rozkładowi. Magazynują one wodę w strefie korzeni rośliny. Ich zastosowanie jest zbliżone do efektu regularnego podlewania roślin lub częstych opadów.

Zbiór warzyw

Dojrzewające owoce pomidorów z objawami poparzenia słonecznego można wcześniej zebrać i niezwłocznie wykorzystać je na bieżąco, a dlaczego – bo nigdy nie wiadomo, czy uszkodzona przez temperaturę tkanka nie została porażona patogenami. Takich owoców także nie należy przetrzymywać, będą szybko się psuły. Ogórki nadmiernie nasłonecznione, tracą wodę, wytwarzają na skórce korek, kiszonki z nich nie będą trwałe. Także stosowanie fungicydów zawierających związki miedzi w czasie owocowania ogórków może ujemnie wpływać na proces ich kiszenia (goryczka).

 

 

 

 

 

 

Źródło: miesięcznik „działkowiec”

Fot. Shutterstock.com